بازی
|
بازی های محلی زهره تراب زاده مقدم – دبستان نونهالان |
درزندگی امروزی یکی از اساسی ترین نیازهای افراد٬ نیازبه تحرک و ورزش است.دراین
میان آموزش وپرورش با توجه به گستردگی ارائه خدمات ونیروهایی که دارد می تواند
نقش اصلی این حرکت را به عهده داشته باشد٬به شرط اینکه امکانات برایش فراهم شود
ومشکلات و موانع راازسرراهش برداریم.ورزش امری همگانی برای رسیدن به سلامتی است وضرورت وجود امکانات ووسایل در انجام ورزش اصلی انکار ناپذیر است.۲ساعت درس تربیت بدنی درهفته جوا بگوی این حرکت در بین جوانان ونوجوانان نیست، شایسته است همینطورکه مسئولین بارها اعلام نموده اند نسبت به این امر بازنگری صورت گیرد.حالا که دانش آموزان بیشتر کامپیوتر استفاده می کنند و تحرک بیرون ازمدرسه شان کم شده می بایست درمدارس توجه ویژه ای به ورزش دانش آموزان بشود.
دولت برابر اصل ۳۰ قانون اساسی موظف به ارائه خدمات رایگان آموزشی به دانش آموزان در اقصی نقاط کشوراست وچه آموزشی مهمتروبهتراز آموزش سلامتی که اثر آن متوجه کل جامعه می گردد.ما با ایجاد انگیزه در فرد و ایجاد امکانات مناسب و با نیروهای متخصصی که در ورزش داریم می توانیم به این مهم برسیم .مهمترین موانع ومشکلات ورزش مدارس بشرح ذیل است که امیداست مسئولین دررفع آنها بکوشند.
۱-محدود بودن فضای مدارس جهت انجام ورزش خصوصا برای دخترها
۲-مطلوب نبودن سطح فضای ورزش مدارس.
۳-ایجاد مزاحمت برای کلاسها .
۴-باتوجه به سردی هواو.....استفاده نکردن از فضای باز در فصلهای دیگر.
۵-محدودیت از نظر اعتبارات.
۶-کمبود وسائل وامکانات ورزشی درمدارس.
۷-وجود مدیران سختگیروبی توجه به امر ورزش .
۸-کم بودن ساعت درس تربیت بدنی.
9-بی توجهي بعضي از دبيران تربيت بدني كه رسالت خود را به دست فراموشي سپرده اند.
بازی های محلی چیست؟
بازی های محلی به تحركات منظم يافته و منسجمی اطلاق میشود كه بخشی از تفريحات و زمان آسودگی كودكان، نوجوانان، جوانان و گاه بزرگان را پر میكند. اين بازیها بدون آن كه مقررات تصويب شده رسمی و ثبت شدهای داشته باشد از نظم و مقررات ويژهای پيروی میكند كه بعضی وقتها سنتی و سينه به سينه نقل میشوند. به همين سبب در طول زمان تغيير میيابند. بازیهای محلی رسما جزو ورزشهای محلی و نمايشی مانند كشتی گيله مردی، بند بازی، وورزا جنگ نيست، اما به اندازه آنها قدمت تاريخی دارد، زيرا كه بازی، لازمه زندگی پر از نشاط كودكان، نوجوانان و جوانان است. اين بازیها علاوه بر اين كه در پرورش جسم موثر است بسياری از مبانی زندگی اجتماعی و فرهنگی و مهارتهای گوناگون را به كودكان و نوجوانان میآموزد. متاسفانه به دليل آن كه گردآوری فرهنگ مردم گيلان دارای سابقهای طولانی نيست، متون قابل اعتنا و اعتمادی كه بتواند رد پای اين بازیها را در طول تاريخ گيلان مشخص سازد، تاكنون نشر نيافته است. مثلا نمیتوان به درستی و روشنی بيان داشت كه لپه چوب بازی از چه زمانی در گيلان متداول بوده و از كدام بازیها منتج شده و در طول تاريخ ما چه تغييراتی در آن داده شده است. بازیهای محلی گيلان به گروههای زير تقسيم میشوند: 1- بازیهای نشسته (نيشتوبو بازی)2- بازیهای ايستاده (ميدانی)
فلسفه ی بازی های بومی ترکمنها
فلسفه بازی کودکان آمادگی جسمی وروحی آنها برای مواجهه با مشکلات است وبه همین جهت هر چه گسترده تر وپیچیده تر واجتماعی تر باشد،به آنها نیرووآمادگی بیشترمی دهد و آنها را از وجود روانی هر چه مصونیت یافته تربرخوردار می سازد.
انسانها با توجه به مقتضیات زمانی خود ، نیاز به بازی و سرگرمی داشته اند و این نیازها در زمانهای گذشته ، آن زمان که از تلویزیون و رادیو خبری نبود ، شدید احساس می شد. زمانی که همه چیز طبیعی بودوانسانها با خود وطبیعت زندگی می کردند و همیشه باطبیعت درجنگ و ستیز و مبارزه بودند ، به شدت احساس به سلامت جسمانی را در خود می دیدند ، شروع به ابداع بازیهای مختلف با توجه به محیط خود کرده اند. بعضی از این بازیها سازمان یافته و در دوره های بعدی نیز ادامه پیداکرده است بله این بازیها بقدری جالب وجذاب هستند که بعضا ا فراد را مجبور به حرکتهای رزمی میکنند و بعضی دیگر جرات و شهامت را تقویت می کنند و بعضی دیگر نیز اطاعت ورهبری و .
دکتر سیامک رضا مهجور در کتاب روانشناسی بازی صفحه ۵۴ در مورد بازی می گوید: «فلسفه بازی کودکان آمادگی جسمی وروحی آنها برای مواجهه با مشکلات است وبه همین جهت هر چه گسترده تر وپیچیده تر واجتماعی تر باشد،به آنها نیرووآمادگی بیشترمی دهد و آنها را از وجود روانی هر چه مصونیت یافته تربرخوردار می سازد. در این گونه بازیها،تن و روان واکسینه می شوند. این بازیها صحنه ورود فرضی دشمنان و تحقق فرضی مشکلات ومصائب است. طفل در حقیقت مانور می دهد و با مانور روبرو می شود.»
حقیقت نیز اینگونه است ،هرکدام ازبازیها اهداف خاص خود رادارندکه کودک درآینده أی نه چندان دوردرزندگی حقیقی باآنها روبروخواهد شدوآنچه راکه قبلا درمیدان بازی تجربه کرده است به عینه روبرو می شود.
دکتر رضا مهجور باز در صفحه ۶۵کتاب خود از قول آدلرمی گوید«اطلاعاتی که کودک ازطریق بازی بدست می آورد، نه تنها به زندگی حال او بلکه به زندگی آینده اوارتباط می یابد.» . دکتر رضا مهجورباز در صفحه ۱۲۲کتاب ازقول مگ دوگال می نویسد« بازی لازمه رشدوتکامل انسان وساخت شخصیتی اواست .بدون بازی شخص قادربه شناخت طبیعی خودوکسب موقت دنیای خارج نخواهد شد.زیرا ازطریق بازی است که یک زندگی سالم ورشد یافته وقدرت اراده وتصمیم گیری به صورتکامل رشد خواهد یافت.» عده أی دیگر ازروانشناسان عقیده دارند،بازی وسیله ای برای ارضاء ولذت جوییافرادمیباشد.
درعین حال ازفوائد بازی به عنوان آموزش دهنده قواعد اجتماعی به شخص وعادت به نظم نیزیاد میکنند.ویا کارل گروس عقیده دارد«بازی وسیله أی برای آمادگی جهت زندگی دربزرگسالی میباشد،به همانگونه که یک بچه گربه خود راجهت فعالیتهای غریزه أی آماده می سازد»و نهایت اینکه بازیهای بومی و محلی ترکمنها در عین سادگی جذابیت خاص خود را دارند که برای نسل امروزی تازگی و طراوت خاصی را به همراه داشته ودارد و با اجرای یکی از این بازیها فرد خودبخود برای اجرای بازیهای بعدی رغبت از خود نشان می دهد. در ضمن باید متذکر شویم که جامعه آماری مورد تحقیق این بازیها منطقه کلاله و مراوه تپه شامل دهستان آقسو و گلیداغ می باشد که جا دارد در همین جا از کلیه کسانی مرا یاری کرده اند و از تجربیات آنها استفاده کرده ایم علی الخصوص خانواده الله بردی نوری و یعقوب خواجوی در گلیداغ و سایر کسان دیگر تقدیر و تشکر کنیم.
این نوع بازیها ممکن است در مناطق دیگر بنامهای دیگری خوانده شوند ، و یا در بعضی مناطق انواع دیگر بازیها باشند که در همین جا به تمام کسانیکه مشتاق و علاقمند به این نوع بازیها هستند می گوییم که ما دست نیاز بطرف شما دراز می کنیم تا با معرفی آنها این نوشته ناقص را کامل کرده و قدمی در راه اعتلاء این فرهنگ برداشته باشید. یک بار دیگر از تمام کسانیکه نوشتن نام همه آنها در این جا مقدور نیست وما را کمک کرده اند خالصانه تقدیر و تشکر میکنیم.
هدف بازي : بالا بردن سرعت ومهارت بازيكنان
تعداد نفرات : 6 تا 20 نفر
محل بازي : زميني به ابعاد 10 در 60 متر
وسايل مورد نياز : يك دستمال يا كلاه
طريقه بازي :
زمين بازي به دو نيمه مساوي تقسيم و در وسط زمين
دايره اي به قطر يك متر رسم مي گردد .در اين هنگام كلاه يا دستمال را در وسط اين دايره قرار مي دهند وافراد دو گروه در دو طرف زمين و مقابل يكديگر مي ايستند وهر كدام از بازيكنان سعي مي كنند در مقابل كسي بايستند كه از هر نظر با او مساوي باشند .سپس با بلند كردن دست وهمزمان به طرف دستمال مي دوند .اولين نفري كه به دستمال برسد به عنوان اوستا ونفر ديگر به عنوان شاگرد تعيين مي گردد وبه دور دايره مي چرخند .در اين حالت هر كاري را كه اوستا انجام بدهد شاگرد نيز بايد تبعيت كند .معمولا اوستا شكلك درمي آورد ويا كارهاي خنده دار ديگر انجام مي دهد وشاگرد نيز از او تقليد مي كند .اين كارها در دايره و دور دستمال آنقدر ادامه مي يابد تا يكي از غفلت ديگري استفاده ودستمال را برمي دارد و به طرف ياران خودي فرار مي كند .در اين هنگام نفر ديگر مي تواند او را دنبال كند و قبل از رسيدن به محل ياران خودي با دست يا پا ضربه اي آهسته به او بزند كه در اين صورت برنده والا چنانچه بازيكن به محل خود برسد مجبور است بازي را واگذار واز خط شروع تا محل دستمال به برنده سواري بدهد .اين بازي را افراد ديگر گروه به همين ترتيب ادامه مي دهند .اين بازي در فصل گرم سال بيشتر در گناباد اجرا مي گردد .
آغاج= چوب بزرگ نقطه استارت= ملته چلی= چوب کوچک
چوب کوچک را روی دو سنگ گذاشته نفر «الف» (حاکم) با اهرم کردن چوب بزرگ بر زمین , سعی در پرتاب چوب کوچک به دورترین نقطه از دسترس نفر« ب» می کند.
اگر نفر « ب» بتواند چوب را در هوا بگیرد او برنده است و جایش با حاکم عوض می شود ( معمولن چون برد چوب زیاد است و گرفتن چوب درد دارد امکان گرفتنش کم است)
ولی اگر نتواند چوب را در هوا بگیرد باید از همان نقطه ای که چوب کوچک افتاده , چوب کوچک را بطرف چوب بزرگ پرتاب کند تا با چوب بزرگ برخورد کند. در این صورت هم اگر چوب کوچک (چلی ) به چوب بزرگ ( آغاج) برخورد کند, نفر «ب» برنده و حاکم می شود. و اگر برخورد نکند, تا سه بار این کار تکرار می شود و سپس نفر «ب» باید از نقطه ای که چوب کوچک افتاده تا محل استارت (ملته) یک نفس هگلو بکشد. به این صورت: هگلووووووووووووووو ( مانند کَبدی) اگر در جایی نفس او قطع شود باید حاکم را تا محل استارت کولی بدهد.
http://shindokht-bojnoord.blogspot.com/ منابع : http://iranvaairani.blogfa.com/ http://www.sce.ir/home/index.php
